Halit Yukay ile iletişimin kesildiği dakikalarda bir kuru yük gemisi bu rotada seyir halinde. Radar kayıtları incelendiğinde ise kaza noktasında duraksıyor, manevra yapıyor, sonra geriye dönerek esas rotasında devam ediyor. Soruşturma kapsamında ifadesi alınan kaptanın verdiği ifade tam çelişkiler ile dolu olmakla birlikte kazazedenin teknesini fiziken gördüğü halde yardım istememesi ve adli kontrol şartıyla serbest bırakılması ( daha sonra tutuklandı) Halit Yukay ‘ın yakınlarını çileden çıkardı.
Yukay‘ın ortağı Kerem Tuncer in iddiasına göre kaza anının cep telefonu ile kaydedilmiş görüntüleri gemi mürettebatında ve kendisinde mevcut. Bu husus zaten soruşturmayı anında noktalar. Ancak bu kayıtlar daha görülmediği için sorgulanan kaptanın ifadesi şimdilik elimizde verisel olarak tek gerçek.
Bir sarsıntı hissettim. Anlam veremedim. Baktım önüme, sağımda ve solumda iki parça vardı. Tahta parçası olarak gördüm. Ortasından geçtim ama biraz ilerledikten sonra içim rahat etmediği için geriye döndüm. Bir can simidi gördüm. Sağımda ve solumdaki tahta parçalarının ne olduğunu anlamadım.
“ÇARPMA OLMADI, SESİ DUYARDIK”
Benimle ilgili bir durum olmadığını anlayınca yoluma devam ettim. Biraz vakit geçtikten sonra şirket yetkilisini aradım. Durumu anlattım. Sonra bizle alakası olmadığını söyledim. Ben yoluma devam ediyorum dedim.
Normalde böyle durumla karşılaşınca Sahil Güvenliğe bilgi verilir. Ama o anki psikolojimle düşünemedim. Benim önümde 2-3 tane gemi vardı. Bir tekne olduğunu görmedim, tahmin etmedim. Herhangi bir çarpışma olmadı. İllaki anlardık duyardık sesi.”
HİÇ BİR SONUCA VARMAYAN BİR İFADE
Bu ifadeyi okuduğumuzda bir kaza olduğu, bu kazanın ardından hiç bir yetkiliye haber verilmeden yola devam edildiği apaçık ortada duruyor ancak kazayı yapan geminin sorgulanan gemi kaptanının gemisi olduğunu yüzde yüz söylemek mümkün değil. Keza aynı rotada başka bir gemi çarpmış ancak enkaza ardından gelen gemide şahit olmuş olabilir. Çünkü ifadesinde sağımda solumda tahta parçaları vardı demesi bir kazadan sonra olayı görmüş olmaları olarak da yorumlanabilir.
Sarsıntı hissettim anlam veremedim, sesi duyardık gibi ifadeler talihsiz bir savunma izlenimi veriyor, belki de telsize sarılmadıkları için panik ile sarf edilen cümleler de olabilir çünkü her halükarda sahil güvenlik birimlerini aramamaları majör bir hata maalesef. Kazayı bahsi geçen gemi yapmadıysa bile denizcilik ilkelerine göre gördüğü enkazı kolluk kuvvetlerine bildirerek gerekirse o koordinatta beklemesi gerekiyordu. Prosedür izlenmediği için şüphe uyandıran bu gelişmelerin yanı sıra bir de resmiyete kavuşmamış ancak biriken söylentiler üzerinden oluşan olay ile ilgili bazı senaryolar var. Bana göre en güçlü senaryo ise;
• Bir iddiaya göre tekne enkazında çıkan parçalardan birisi de gaz kolları. Çift makinalı bu gaz kollarının ikisinin de Neutral (boş) pozisyonunda olduğu iddia ediliyor. Tekne üzerinde bulunan Volvo penta marka makinaların da bir kaza anında gaz kollarının o anda bulunduğu pozisyonda takılı kaldığını bilirkişiler onaylıyor. Bu söylem gerçekse,
İki ihtimal ortaya çıkıyor:
Birincisi kazazedenin çatışmadan kaçamayacağını anlayınca makinaları boşa alması veya ani bir kırılma sesi ya da bir sebepten teknesini durdurmak istemesi ancak ikinci olasılık ise daha sancılı.
Makina arızasından dolayı teknesini durdurarak makina dairesine inmiş olma olasılığı.
Bu olasılık maalesef çok acı tınlasa da üzücü bir ihtimal. Çünkü teknenin kazadan sonra bulunan parçaları iskele kıç ayna ve teknenin yarısı ve baş tarafı. Teknenin kıç tarafından sadece iskele aynanın bulunması ve kıç tarafının bulunamaması ise makina dairesinin ağırlığından dolayı hızlıca batma ihtimali. Bu ihtimalde en korkutucu senaryo ise Halit Kutay‘ın makina dairesinde olma olasılığı.
İKİ MAKİNA BİRDEN ARIZA YAPAR MI?
Evet maalesef bu mümkün ki şahsen başıma gelmiş bir olay. Makina dairelerinde ısı sensörleri bazen bozularak yangın algılayabiliyor ve bu durumda makinaları stop ediyor. İhtimaller dahilinde bu olasılık olmakla birlikte bir çok sebepten iki makina birden stop edebilir. Özellikle elektriksel arızalar sağlıklı çalışan motorları durdurabilir veya sintinede biriken bir su var ise otomatik olarak sistem makinaları durdurabilir. Çok olasılık var sayılabilecek ancak iki makina birden stop eder mi sorunun cevabı evet, bir çok sebepten edebilir.
Teknenin ikiye bölünmüş olması darbeyi tam ortadan aldığı izlenimi bırakıyor ki bulunan parçalarda hat şeklinde kırılma çok belirgin ve kuvvetle muhtemel de darbeyi tekne iskele tarafından alıyor. Bir çatışma yaşandığı kesin olmasa da olduysa bile bu çatışmayı bahsi geçen gemi mi yaşadı o konuda kesin konuşmak doğru değil.
Deniz kazalarında olay yerini terk etmemek, imkan varsa kazazedelere yardımcı olmak, sahil güvenlik birimlerine haber vermek denizcilik değil insani kuramlar. Bunların hiç birisinin yapılmamasının çok üzücü olmakla birlikte hem yargının hem de olayı takip eden herkesin kafasını karıştıra bir husus. Bu sır perdesi tüm şüpheleri bahsi geçen geminin üzerinden kaldırabilir de aksine bir duruma sebebiyet verebilir de. Ancak bu uzmanlık alanımın dışında bir konu, bilirkişi raporları ve yargı süreci hepimizi aydınlatacaktır.
SIR PERDESİ NASIL ÇÖZÜLECEK
Radar kayıtları internet ortamına çok düştü. Zaten her geminin radar kayıtları bir yıl boyunca depolanıyor aynı zamanda Ais sisteminden de belirlenebiliyor. Şüpheli olarak sorgulanan gemi kaptanı kazanın olduğunu iddia edilen mevkide sancağa 90 derecelik bir manevra yaparak sonrasında ise tam geldiği noktaya rota tutarak geri dönüp enkaza bakıyor. Radar kayıtlarına baktığınızda tam anlamı ile bir willimson turn dediğiniz denizden adam kurtarma manevrasına benziyor. Bu manevra dönmek istediğiniz mevkiye dönmenin en iyi yoludur ancak bu kazayı bu gemi yaptı anlamına gelmez, enkazı görerek emin olmak adına geri dönmek istemesi olarak da yorumlanabilir. Nihayetinde kaptanın ifadesiyle de örtüşür şekilde gemi geri dönüyor ve enkaza bakıyor. Sonra rotasına devam ediyor.
Soruşturma kapsamında İfadesi alınan gemi kaptanı ve gemi personelinin enkazı gördükleri ilk an çok önemli, çünkü pruvalarında böyle bir enkaz gördülerse kazayı onların yapmamış olması ihtimali yükseliyor ancak buna görsel bir kanıt bulunması gerekiyor.
Nihayetinde bir kaza olduğu gerçeği ortada ancak bu bir çatışma kazası mıydı? Yoksa yapısal kırılma kazası mı? Bunu zaman ve bilirkişilerin incelemesi gösterecek.
SON SÖZ
Konu çok üzücü, olur da bu yazıyı kazazedenin yakınları okursa diye kelimeleri seçmek gerekiyor. Ancak ulaşabildiğimiz tüm verilere baktığımızda bunun bir gemi kazası olduğu olması daha yüksek ihtimal olsa da;
• Kazayı yapan geminin sorgulanan gemi olduğunun bir kesinliği bulunmuyor.
• Enkazın en ağır parçaları bulunamıyor makina dairesi teknenin en ağır yeri ve batmış olma ihtimali çok yüksek.
• Enkaza bakıldığında Halit Yukay’ın teknesinin pruvadan bir şeye çarpmadığı çok belli bir darbe aldıysa darbeyi karinasından almış. Teknenin bulunan pruva kısmında önden darbe belirtisi yok.
• Yanal büyük çatlak bir ihtimali daha akıllara getiriyor, tekne kırılmış olabilir mi?
İki güçlü ihtimal mevcut, Yukay’ın teknesinin dışarıdan ve karinasından bir darbe almış olması veya ikinci senaryo ise daha az rastlanılan bir durum olsa da yüksek hızlar ve dalgada sert düşüşlerde yapısal bir çatlağın hızla büyümesi. Bu ihtimal de göz önünde bulundurulmalı çünkü enkazın görüntüleri kesin hüküm vermek için yeterli değil. Yukay’ın teknesi ise oldukça güçlü makinalara sahip süratli bir tekne dalgalı bir havada düşüşte olan bir tekneye sudaki sabit bir cisim veya sadece yapısal kırılma olasılıklar dahilinde tutulmalı.
Nihayetinde elimizde bir gerçek var, Halit Yukay hala bulunamadı ve şu anda kayıtlarda kayıp olarak geçiyor.
Tüm sevenlerine sabır diler, adli makamların bu olayın üzerine düşerek adaletin tecelli etmesini dilerim.
