Av. Burcu Mutlugil
Sahil boyunca yürürken gözümüzü en çok alanlar, halatları dikkatle bağlanmış, güvertesi parlayan teknelerdir. Ama o teknenin kimin olduğu, kimin olacağı ve bu geçişin ne kadar güvenli olduğu çoğu zaman gözle görünmez.
Türkiye, yat satışlarında dünya çapında önemli bir merkez haline gelirken, alım-satım işlemlerinde tarafların karşılıklı güvenini sağlayacak hukuki zeminler her geçen gün daha fazla önem kazanıyor. İşte bu noktada devreye giren uygulamalardan biri: Escrow.
Escrow nedir?
Kısaca, alıcı ile satıcının arasına giren tarafsız bir üçüncü kişi (genellikle bir avukat veya güvenilir kurum), satış bedelini geçici olarak emanet eder.
Yat teslim edilmeden para satıcıya ulaşmaz, para ulaşmadan da yat devri gerçekleşmez.
Neden gerekir?
Yat gibi yüksek meblağlı ve teknik ekspertiz gerektiren varlıklarda, güvene dayalı satış işlemleri çoğu zaman taraflardan birinin mağduriyetiyle sonuçlanabiliyor.
Teslim anında çıkan motor arızaları, eksik belgeler, ipotekli satışlar veya gemi sicilindeki kısıtlamalar — bu gibi riskler escrow uygulamasıyla kontrol altına alınabilir.
Türk hukukunda yeri var mı?
Evet. Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde tarafların iradesiyle oluşturulan emanet sözleşmeleri geçerlidir. Uygulamada çoğu zaman bir avukatın ya da yetkili bir escrow şirketinin tarafsız hesap üzerinden parayı tutması esas alınır.
Yat teslimiyle birlikte sözleşmeye uygun şekilde ödeme aktarılır.
Nelere dikkat edilmeli?
- Escrow sözleşmesi açık, yazılı ve her iki tarafça imzalanmış olmalıdır.
- Yatın durumu, teknik raporu ve teslim koşulları netleştirilmelidir.
- Taraflardan biri yurtdışındaysa, uluslararası hukuk danışmanlığı alınmalıdır.
- Vergisel yükümlülükler de escrow planlamasına dâhil edilmelidir.
Günümüzde uluslararası alıcılara satış yapan pek çok Türk yat sahibi veya broker, artık escrow uygulamasını bir lüks değil, zorunlu bir güvenlik önlemi olarak görmeye başladı.
Bir sözleşme, iki imza, bir hesap numarası… Ama arkasında çok daha fazlası var: karşılıklı güvenin garantisi.
Yat satışı yapmak isteyenlere çağrım şudur: Paranıza, markanıza ve emeğinize değer veriyorsanız; escrow gibi uygulamalarla alım-satım sürecini güvenli hale getirin.
Sadece denize değil, sözleşmeye de hâkim olun.
